Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’dan Tarihi Savunma Hamlesi

Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Mekke’de üç ülkenin ortak savunma iradesi Ortada

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında bölgesel güvenlik mimarisini doğrudan etkilemesi beklenen önemli bir savunma anlaşmasına imza atıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Mekke’de üç ülkenin ortak savunma iradesini ortaya koyan Ortak Savunma Anlaşmasını imzaladı. Anlaşma; üç ülke arasındaki tarihî ilişkiler, kardeşlik ve dayanışma bağları, ortak stratejik çıkarlar ve uzun yıllara dayanan savunma iş birlikleri temelinde şekillendirildi. Anlaşmanın en dikkat çekici hükmü ise üç ülkeden herhangi birine yönelik silahlı saldırının, diğer iki ülkeye de yapılmış kabul edilmesi. Bu yönüyle anlaşmanın, yalnızca ikili askerî iş birliklerini geliştiren bir mutabakatın ötesine geçerek kolektif caydırıcılık mekanizması oluşturmayı hedeflediği değerlendiriliyor. ÜÇ ÜLKENİN GÜVENLİĞİ ORTAK ZEMİNDE BULUŞUYOR Ortak Savunma Anlaşması’nın temel hedefi, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın güvenliğini daha ileri seviyeye taşımak ve herhangi bir saldırganlık karşısında ortak caydırıcılığı güçlendirmek olarak ortaya konuldu. Anlaşmada üç devlet arasındaki derin tarihî ilişkilerin yanı sıra kardeşlik, dayanışma, ortak stratejik menfaatler ve savunma alanındaki mevcut iş birliklerine vurgu yapılıyor. Üç ülke; farklı coğrafyalarda bulunmalarına rağmen savunma sanayii, askerî eğitim, teknoloji, istihbarat, enerji güvenliği ve bölgesel istikrar gibi alanlarda giderek daha fazla ortak çıkar geliştiriyor.   Türkiye ile Pakistan arasında savunma alanındaki iş birliğinin son yıllarda önemli ölçüde genişlediği biliniyor. Şubat 2025’te iki ülke arasında 24 farklı iş birliği anlaşması imzalanmış; bunların arasında elektronik harp, askerî sağlık ve personel değişimi gibi savunma başlıkları da yer almıştı.  “BİRİNE SALDIRI, ÜÇÜNE SALDIRI” İLKESİ Anlaşmanın en kritik maddesi, taraflardan herhangi birine yönelik silahlı saldırının üç ülkenin tamamına karşı gerçekleştirilmiş kabul edilmesini öngörüyor. Bu hüküm, tarafların birbirlerinin güvenliğini doğrudan ortak bir güvenlik meselesi olarak ele aldığını ortaya koyuyor. Böylece Türkiye’nin askerî ve savunma sanayii kapasitesi, Pakistan’ın savunma yetenekleri ve Suudi Arabistan’ın ekonomik ve stratejik kapasitesi aynı güvenlik çerçevesinde buluşturuluyor.   Bu mekanizmanın temel amacı ise doğrudan savaş arayışı değil, saldırganlığı önleyecek seviyede ortak caydırıcılık oluşturmak. SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ GENİŞLEYECEK Anlaşma yalnızca olası bir saldırıya karşı ortak hareket edilmesini değil, üç ülke arasındaki savunma iş birliğinin farklı alanlarda geliştirilmesini de öngörüyor. Bu kapsamda savunma sanayii, askerî teknoloji, eğitim, tatbikat, savunma planlaması ve güvenlik alanlarında daha kapsamlı iş birliklerinin önünün açılması bekleniyor. Türkiye’nin savunma sanayiindeki yükselen kapasitesi, Pakistan’ın askerî tecrübesi ve Suudi Arabistan’ın yüksek savunma harcamaları ve yatırım kapasitesi, üçlü iş birliğinin önemli unsurları arasında bulunuyor. TÜRKİYE-SUUDİ ARABİSTAN İLİŞKİLERİ DE SAVUNMADA DERİNLEŞİYOR Ankara ile Riyad arasındaki savunma ilişkileri de son yıllarda önemli ölçüde gelişti. 2023 yılında Türkiye ile Suudi Arabistan arasında savunma sanayii, enerji ve savunma alanlarında çeşitli anlaşmalar imzalanmıştı. Savunma alanındaki uygulama planı da iki ülkenin savunma bakanlıkları arasında imzalanmıştı.    Şubat 2026’da Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suudi Arabistan ziyareti sonrasında da iki ülke arasında ilişkilerin derinleştirilmesine yönelik ortak bildiri yayımlandı.  BÖLGESEL GÜVENLİK MİMARİSİNDE YENİ DÖNEM Anlaşmanın yalnızca üç ülkenin askerî ilişkileri açısından değil, Orta Doğu, Körfez ve Güney Asya’daki güvenlik dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğurması bekleniyor. Türkiye, NATO üyesi olarak Avrupa-Atlantik güvenlik mimarisinin parçası olmayı sürdürürken aynı zamanda Körfez ve Asya’daki ülkelerle bağımsız savunma ortaklıklarını da genişletiyor. Pakistan ise Türkiye ile uzun yıllara dayanan askerî ilişkilerini geliştirirken, Suudi Arabistan’la da tarihî ve stratejik bağlarını koruyor.   Suudi Arabistan açısından ise Türkiye ve Pakistan gibi iki önemli askerî kapasiteyle daha kurumsal bir savunma iş birliği oluşturulması, Körfez güvenliği açısından yeni bir seçenek ortaya çıkarıyor. ERDOĞAN’IN BÖLGESEL GÜVENLİK VİZYONU Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son dönemde bölgesel güvenlik mimarisinin güçlendirilmesine yönelik temasları da dikkat çekiyor. Nisan 2026’da Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile Antalya Diplomasi Forumu kapsamında görüşmüş; iki lider bölgesel ve küresel gelişmelerin yanı sıra savunma başta olmak üzere Türkiye-Pakistan ilişkilerinin geliştirilmesini ele almıştı. Erdoğan ayrıca bölgede yaşanan çatışmaların yeni ve sağlam temelli bir bölgesel güvenlik mimarisi oluşturma gerekliliğini ortaya koyduğunu belirtmişti.  Temmuz 2026’da ise Pakistan Savunma Kuvvetleri Komutanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı Mareşal Syed Asim Munir, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından Ankara’da kabul edilmişti.  Haber:İlker KARATAŞ