KÜÇÜK YATIRIMCI KAYBEDERKEN KİM KAZANDI?

Borsa güven ister, ayrıcalık değil! Borsa, yalnızca rakamların değiştiği bir ekran değildir. Borsa, milyonlarca insanın birikimini, emeğini ve geleceğe ilişkin umutlarını emanet ettiği bir sistemdir. Bir vatandaş yıllarca çalışır, tasarruf eder, bir miktar para biriktirir. Sonra bu parasını yatırım fonlarına veya hisse senetlerine yatırır. Beklentisi, emeğinin karşılığını alabilmektir. Peki, piyasada herkes aynı bilgiye mi sahip? Herkes aynı şartlarda mı işlem yapıyor? Yoksa bazı insanlar başkalarının bilmediği bilgilere erişerek avantaj mı elde ediyor? Bugün fon soruşturmasının ortaya çıkardığı en önemli tartışma budur. 220 LİRADAN 4.980 LİRAYA UZANAN HİKÂYE Özata Denizcilik hisselerinde yaşanan fiyat hareketleri kamuoyunun dikkatini çekti. Nisan ayı başlarında yaklaşık 220 lira seviyelerinde bulunan hissenin eylül ayında 4.980 liraya kadar yükseldiği bildirildi. Ardından fon krizinin patlak vermesiyle piyasalarda ciddi bir sarsıntı yaşandı. Şimdi savcılığın üzerinde durduğu meselelerden biri, bazı hisse devirlerinin fonların tasfiye kararından hemen önce gerçekleşmesi. Bu zamanlamanın tesadüf mü, yoksa önceden edinilmiş bilgiyle bağlantılı mı olduğu yargı sürecinde açıklığa kavuşmalı. BORSADA İKİ AYRI DÜNYA OLMAMALI Bir tarafta günlük kazancından tasarruf ederek yatırım yapan vatandaş var. Diğer tarafta büyük sermaye, güçlü finans kuruluşları ve piyasa bilgisine erişim imkânları bulunan aktörler var. Eğer bir piyasada bilgiye erişim eşit değilse, orada güven de eşit olmaz. İçeriden öğrenenlerin ticareti iddiaları bu nedenle son derece ciddidir. Çünkü bu tür bir haksız avantaj, yalnızca bir yatırımcının kaybına değil, bütün piyasanın itibarına zarar verebilir. SPK NEREDEYDİ, DENETİM NASIL İŞLEDİ? Sermaye Piyasası Kurulu'nun temel görevlerinden biri yatırımcıyı korumak ve piyasaların güvenilir şekilde işlemesini sağlamaktır. O halde şu soruların cevabı verilmelidir: - Hisse hareketlerindeki olağan dışı yükseliş ne zaman tespit edildi? - Fonların risk durumu hangi tarihte değerlendirildi? - Denetim mekanizmaları hangi aşamada devreye girdi? - Şüpheli işlemlere ilişkin incelemeler ne zaman başlatıldı? - Tasfiye kararının öncesinde hangi uyarılar yapıldı? Bu soruların yanıtları, yalnızca bugünkü soruşturmayı değil, gelecekteki yatırımcı güvenini de ilgilendiriyor. VATANDAŞIN PARASI SAHİPSİZ DEĞİLDİR Kamu kurumlarının görevi yalnızca olay gerçekleştikten sonra soruşturma yürütmek değildir. Aynı zamanda bu tür olayların yaşanmasını önleyecek denetim sistemini kurmaktır. Eğer bir vatandaş yatırım yaptığı fon nedeniyle zarar görmüşse, zararın boyutu ve hukuki sorumluluklar açıkça ortaya konulmalıdır. Bu ülkede küçük yatırımcının hakkı, büyük yatırımcının gücünden daha değersiz değildir. Borsanın güveni, birkaç güçlü ismin değil, milyonlarca vatandaşın güvenidir. Yatırımcıya güven vermeyen bir piyasa büyüyemez. Adaletin olmadığı yerde de ekonomik güven kalıcı olamaz. İlker Karataş Yüzyıl Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni